De Boodschap van de engel aan Maria: lezende Maria

vervaardiger: Adriaen van Wesel
datering: ca. 1475-1477
materiaal: eikenhout, polychromie verwijderd (h. 46 cm)

Erfgoed Brugge

Beeldje van hout, lezende Maria (15de eeuw)

Dit lieflijk Noord-Brabants Mariaretabelfragment is herkomstig uit 's-Hertogenbosch, waar sinds de veertiende eeuw het invloedrijke gezelschap of de "Illustre Lieve Vrouwe Broederschap" - ook wel Zwanenbroeders genoemd - bestond. Deze confrerie bestelde in het voorjaar van 1475, naast tal van andere kunstwerken, een groots opgezet Mariaretabel aan de Utrechtse beeldhouwer Adriaen van Wesel, waarbij ook de schilders Hiëronymus Bosch en Gielis Panhedel hun medewerking verleenden. Alhoewel overeengekomen was dat van Wesel vóór 1 oktober van het jaar 1477 zijn retabel moest afleveren, werd het reeds tijdens het voorjaar van hetzelfde jaar per schip van Utrecht naar 's-Hertogenbosch overgebracht, waarna het in de periode 1508-10 van een polychromie voorzien werd. Het retabel bleef tot in 1629 in de Broederschapskapel van de SintJanskerk opgesteld en werd in het begin van de vorige eeuw ontmanteld en verspreid. Fragmenten van dit kunstwerk zijn bewaard gebleven bij de broederschap zelf, in de musea van Amsterdam, Berlijn, Keulen en Brugge, alsook in privé-bezit.
De volledige samenstelling en de juiste plaatsing van dit Mariaretabel is niet geweten. De afzonderlijke elementen stellen de Annunciatie, de Visitatie, de Geboorte van Christus, de Aanbidding van het Christuskind, het Sterfbed van Maria, Augustus, de SibylIe van Tibur, Johannes van Patrnos, de Boom van Jesse en tenslotte de Transfiguratie voor. De vrome, lezende Maria zit op een groot kussen en rust met haar linkerarm op een vrij eenvoudige knielbank. Zij heeft lange, dikke golvende haren, een bol voorhoofd je, en draagt een lang gewaad met zeer mooie gedrapeerde plooien.
Collectie Musea Brugge - Gruuthuse (V.O.0154)
Literatuur en bronnenpublicaties

W. Halsema-Kubes e.a., Adriaen van Wesel : een Utrechtse beeldhouwer uit de late middeleeuwen (1980) 88-89 (cat. 6)

A.M. Koldeweij, In Buscoducis (1990) 221

J. Leeuwenberg, 'Vier onbekende Noordnederlandse beeldhouwwerken' in: Bulletin van het Rijksmuseum 15 (1967) 54-55 (afb. 1)

G. Lemmens en G. de Werd, 'Een onbekend fragment van Adriaen van Wesels Maria-altaar van de Onze-Lieve-Vrouwe-Broederschap?' in: Antiek 6 (1971/72) 171 (afb. 4)

V. Vermeersch, Gids Gruuthuse Museum (1969) 164-165 (afb.)

Tentoonstelling 's-Hertogenbosch Jheronimus Bosch (1976) nr. 88a

n: vermelding in een voetnoot

Op deze pagina

Erfgoed Brugge
Literatuur
URL om naar deze pagina te linken:

Bossche Encyclopedie |